یک تولید کننده خوراک دام و طیور شامل مجموعهای بزرگ است که وظیفه آن تولید و پخش تمام محصولات تغذیهای دام و طیور میباشد. در کشور ما نیز به علت وجود همزمان خوراک داخلی و وارداتی، بخشی از واردکنندههای خوراک دام و طیور باکیفیت، تحت عنوان نماینده یا تولیدکننده شناخته شدهاند.
شاید در نگاه اول، تولید خوراک دام و طیور کاری ساده به نظر برسد؛ مثل مخلوط کردن چند دانه و علوفه! اما واقعیت این است که این صنعت، ترکیبی پیچیده از علم تغذیه، مهارت صنعتی و تجاری است. در این مقاله میخواهیم به تولید کننده خوراک دام و طیور بپردازیم و بفهمیم چرا انتخاب یک تولیدکننده معتبر، میتواند در سوددهی یک دامداری تاثیر مستقیمی داشته باشد.
تولید کننده خوراک دام و طیور کیست و چه وظایفی دارد؟
خیلیها فکر میکنند تولید کننده خوراک فقط کسی است که ذرت و سویا را آسیاب میکند. اما در واقع تولید کننده خوراک کسی است که با کمک متخصصان تغذیه، نیازهای دقیق دام را در مراحل مختلف رشد (از جوجه و گوساله تا تخمگذاری و شیردهی) شناسایی کرده و محصولی را طراحی میکند که تمام این نیازها را با کمترین هزینه پوشش دهد.
ترکیب خوراک دام و طیور
وظیفه اصلی تولید کننده خوراک دام و طیور، ترکیب و فرمولاسیون است. یعنی محاسبه کند که چطور میتوان با ترکیب ۳۰ یا ۴۰ ماده مختلف، غذایی ساخت که هم پروتئینش کافی باشد، هم انرژیاش بالانس باشد و هم خوشخوراک باشد.
اهمیت کیفیت خوراک در سلامت دام و طیور
واقعیت این است که ۶۰ تا ۷۰ درصد هزینههای یک دامداری یا مرغداری، هزینه خوراک است. پس کیفیت این خوراک اهمیت بالایی از نظر مالی برای دامدار دارد. همچنین هدف این است که با کمترین مقدار غذا، بیشترین گوشت یا شیر تولید شود. خوراک باکیفیت که توسط یک تولیدکننده معتبر ساخته شده، قابلیت هضم بالایی دارد. یعنی دام آن را دفع نمیکند، بلکه جذب بدنش میکند.
خوراکِ خوب چگونه است؟
یک خوراک خوب فقط شکمپرکن نیست؛ بلکه حاوی ویتامینها و مواد معدنی است که سیستم ایمنی را تقویت میکند. اگر خوراک آلوده به سموم قارچی باشد یا بالانس نباشد، دام شما مدام بیمار میشود و هزینههای دامپزشکی به سیستم مالی شما اضافه میگردد.
مهمترین مواد اولیه خوراک دام و طیور
یک تولید کننده خوراک دام و طیور از چند ماده اصلی برای تولیدات خود بهره میگیرد. مواد اولیه معمولاً به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
غلات و روغن
ذرت، گندم، جو و روغنهای گیاهی مواد اصلی سازنده انرژي دام و طیور هستند. هر تولید کنندهای از غلات مغذی و روغنی برای خوراک خود استفاده میکند.
کنجاله
کنجاله سویا به عنوان بهترین پروتئین گیاهی در کنارکنجاله کلزا، پودر ماهی و پودر گوشت، نقش مهمی در حفظ سلامت بدن دام دارند. در واقع بدون پروتئین، رشدی در کار نیست.
ریز مغذی
اسیدهای آمینه مصنوعی (مثل متیونین و لیزین)، آنزیمها برای هضم بهتر، پروبیوتیکها، مواد ضد سم و مکملهای معدنی همگی از ریزمغذیها هستند. هرکدام از این آیتمها شاید حجم کمی داشته باشند (گاهی نیم درصد کل خوراک)، اما نبودشان فاجعه به بار میآورد.
مراحل تولید خوراک دام و طیور
تبدیل دانه خام به پلت خوشمزه طی مراحلی انجام میشود که در این بخش به آنها اشاره کردهایم. هر تولید کننده خوراک دام و طیور باتجربهای از این مراحل پیروی میکند:
گام اول: آسیاب و خرد کردن دقیق
اولین قدم، خرد کردن مواد درشت مثل ذرت و جو است؛ چون هرچه ذرات ریزتر باشند، سطح تماسشان با آنزیمهای گوارشی بیشتر شده و بهتر هضم میشوند. یک تولید کننده خوراک دام و طیور خوب، سایز ذرات را دقیق تنظیم میکند؛ نه آنقدر ریز که مشکل گوارشی ایجاد کند و نه آنقدر درشت که هضم نشود.
گام دوم: ترکیب همگن
اینجا حساسترین مرحله است. میکسر باید طوری مواد را هم بزند که اگر شما یک مشت از خوراک را بردارید، دقیقاً همان مقدار ویتامین و پروتئینی را داشته باشد که مشت بعدی دارد. اگر میکسر ضعیف باشد، یک مرغ فقط ذرت میخورد و مرغ دیگر فقط نمک؛ که در رشد دام و طیور تاثیر مستقیم دارد.
گام سوم: پخت و پلت کردن
در کارخانههای مدرن، مواد پودری با بخار داغ پخته میشوند. این پختن باعث میشود میکروبها کشته شوند و نشاسته ژلاتینه شود؛ که موجب هضم راحتتر در دام و طیور میگردد. سپس مواد با فشار از سوراخهای ریز عبور کرده و به شکل استوانههای کوچک (پلت) در میآیند.
استاندارد تولید خوراک دام و طیور
تولید خوراک بدون نظارت در هیچ کشوری پذیرفته شده نیست. کارخانههای معتبر باید استانداردهای سازمان دامپزشکی و استاندارد ملی را داشته باشند. این استاندارد شامل:
- GMP: تضمین میکند که خط تولید بهداشتی است.
- HACCP: نقاط خطر (مثل احتمال ورود فلزات یا آلودگی میکروبی) را شناسایی و کنترل میکند.
- آنالیز مواد اولیه: هیچ باری نباید بدون تست وارد انبار شود.
انتخاب تولید کننده خوب برای کاهش هزینه
موضوع هزینه این است که وقتی خوراک ارزان و بینام و نشان میخرید، شاید کیلویی چند تومان سود کنید، اما در پایان دوره میبینید که مرغها دیرتر وزن گرفتهاند یا گاوها کمتر شیر دادهاند. این ضرر چند برابرِ آن صرفهجویی اولیه است. در نتیجه انتخاب یک تولید کننده خوراک دام و طیور خوب و معتبر موجب میشود که در هزینه خود صرفه جویی کنید.
یکی از بدترین مشکلات خریداران این است که کیفیت بار امروز با بار هفته پیش فرق داشته باشد. تولیدکنندگان بزرگ و معتبر، به دلیل سیستمهای کنترل کیفیت دقیق، “ثبات” را به شما میفروشند؛ یعنی خیالتان راحت است که کیفیت همیشه یکسان است.
مزایای خرید خوراک دام و طیور از تولید کننده معتبر
از مزایای انتخاب یک هلدینگ بزرگ و معتبر مانند بازرگانی محمدیان میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- پشتیبانی فنی: برندهای بزرگ معمولاً دکترهای دامپزشک و متخصص تغذیه دارند که به شما مشاوره رایگان میدهند.
- تضمین کیفیت: اگر مشکلی پیش بیاید، پاسخگو هستند.
- تنوع محصول: برای هر سن و هر نژادی، خوراک اختصاصی دارند (استارتر، رشد، پایانی، شیری، پرواری و…).
- سلامت دام: با حذف آلودگیها و سموم، تلفات دام شما به حداقل میرسد.
چطور بفهمیم تولید کننده خوراک دام و طیور معتبر است؟
به داشتن پروانه بهداشتی از دامپزشکی، نشان استاندارد، سابقه فعالیت در بازار و رضایت سایر مشتریان توجه کنید. همچنین درخواست کنید که از خط تولید یا آزمایشگاه کارخانه بازدید کنید؛ تولیدکنندگان معتبر معمولاً استقبال میکنند.
جمعبندی: تولید کننده خوراک دام و طیور
در نهایت، تولید کننده خوراک دام و طیور شریک تجاری شماست. موفقیت شما به کیفیت کار او وابسته است. در بازار پرنوسان امروز، ریسک کردن روی خوراکهای بیکیفیت یا تولیدات دستی و سنتی، قماری است که بازنده آن خودتان هستید. با انتخاب یک تولیدکننده معتبر، شما فقط غذا نمیخرید؛ بلکه تکنولوژی، دانش و سلامتی را به فارم خود تزریق میکنید. یادتان باشد، همیشه “گرانترین خوراک، بهترین نیست” اما “ارزانترین خوراک، قطعاً گرانترین ضررها را به دنبال خواهد داشت”. هوشمندانه انتخاب کنید.
