خواص ذرت برای دام چیست؟ آنالیز ارزش غذایی ذرت دامی 1404

هر دامداری، چه صاحب یک گاوداری صنعتی بزرگ باشد و چه چند راس گوسفند در روستا داشته باشد، می‌داند که بدون ذرت، چرخ تولید لنگ می‌زند. خواص ذرت برای دام فقط به سیر کردن محدود نمی‌شود؛ این دانه، عامل اصلی رشد، تولید شیر و سلامت گله است. در این مقاله می‌خواهیم خواص ذرت دامی را بررسی کنیم. از انرژی بالایی که دارد گرفته تا فوایدی که برای انواع دام دارد. پس اگر می‌خواهید با اطلاع کافی از خواص ذرت برای دام خود خرید کنید، این مطلب مخصوص شماست.

ذرت دامی چیست و چه خواصی دارد؟

در صنعت دامپروری، غلات انرژی‌زا حرف اول را می‌زنند و ذرت در صدر این لیست قرار دارد. ذرت دامی معمولاً از نوع “ذرت دندان‌اسبی” است که نشاسته زیادی دارد. نوع دامی ذرت کمی متفاوت از نوع عادی و مصرفی آن بوده و مخصوص سیستم گوارش نشخوارکنندگان و طیور اصلاح شده است. این دانه به قدری در خوراک دام و طیور مهم است که معمولاً به عنوان “استاندارد” برای مقایسه سایر غلات استفاده می‌شود.

چرا ذرت؟

بدن دام برای اینکه کار کند (شیر بدهد یا گوشت بیاورد) نیاز به انرژي مصرفی مناسب و باکیفیتی دارد. علوفه‌هایی مثل کاه و یونجه حجم دارند اما انرژي‌شان کم است. اینجاست که نقش خواص ذرت برای دام نسبت به سویا و جو پررنگ‌تر می‌شود.

انرژی ذرت بیشتر است یا جو و گندم؟

ذرت بالاترین سطح انرژی قابل متابولیسم را در بین غلات دارد. اگر انرژی جو را ۱۰۰ در نظر بگیریم، انرژی ذرت حدود ۱۱۰ تا ۱۱۵ است. این یعنی دام با خوردن مقدار کمتری خوراک، انرژی بیشتری دریافت می‌کند. این ویژگی از خواص ذرت برای دام، برای گاوهای شیری که اشتهای محدودی دارند اما باید شیر زیادی تولید کنند، حیاتی است.

نشاسته ذرت چه فایده ای دارد؟

حدود ۷۰ درصد دانه ذرت از نشاسته تشکیل شده است. نشاسته در معده تخمیر شده و اسید پروپیونیک تولید می‌کند. شاید اسمش علمی باشد، اما کارش ساده است: این اسید مسئول اصلی تولید گلوکز و در نهایت چربی‌گذاری در بافت گوشت است. اگر می‌خواهید بره‌ها یا گوساله‌هایتان زودتر وزن بگیرند، به خواص ذرت برای دام نیاز دارید.

آنالیز ارزش غذایی ذرت

با یک آنالیز ارزش غذایی ذرت می توانیم بگوییم که آیا ذرت یک غذای کامل است؟ همچنین اینکه خواص ذرت برای دام چقدر است؟

پروتئین ذرت

اینجا باید درباره خواص ذرت برای دام روراست باشیم. ذرت از نظر پروتئین فقیر است؛ به طوری که میزان پروتئین خام ذرت حدود ۸ تا ۹ درصد است و کیفیت اسیدهای آمینه آن پایین است. بنابراین، هیچوقت نمی‌توانید ذرت را به تنهایی به دام بدهید. ذرت همیشه باید کنار یک خوراک دیگر مثل کنجاله سویا یا یونجه باشد تا کمبود پروتئینش جبران شود.

ویتامین و مواد معدنی

یکی از خواص ذرت برای دام، وجود “کاروتن” و “زانتوفیل” است. این مواد پیش‌ساز ویتامین A هستند. هیچ خوراک دیگری این ویژگی را ندارد. این مواد باعث خوش‌رنگ شدن زرده تخم‌مرغ در طیور و زرد شدن چربی بدن در دام‌ها می‌شود.

چربی و اسید چرب ضروری

بخش سوم از خواص ذرت برای دام این است که ذرت حدود ۴ درصد روغن دارد. این چربی نه تنها انرژی را بالا می‌برد، بلکه اسید لینوئیک بالایی دارد که برای سلامت پوست و پوشش دام و طیور عالی است. همین چربی باعث خوش‌خوراکی ذرت می‌شود و دام‌ها معمولاً با ولع آن را می‌خورند.

انواع ذرت در تغذیه دام

تا اینجای خواص ذرت برای دام به فواید اصلی و ترکیبات اصلی تشکیل‌دهنده آن پرداختیم. در این بخش به انواع فرم‌های ذرت و خواص آن برای دام اشاره می‌کنیم:

دانه ذرت (خرد شده، آردی یا پرک)

دادن دانه ذرت به صورت “درسته” و کامل، بزرگترین اشتباه یک دامدار است؛ چون پوسته ذرت سفت است و اگر سالم خورده شود، سالم هم دفع می‌شود! برای استفاده از خواص ذرت برای دام، ذرت باید حتماً آسیاب (آرد)، بلغور یا پرک شود تا باکتری‌های معده بتوانند به نشاسته داخل آن دسترسی پیدا کنند.

سیلاژ یا سیلوی ذرت

سیلاژ یا سیلوی ذرت، از لحاظ خواص ذرت برای دام بحثش با دانه جداست. در اینجا کل بوته ذرت (ساقه، برگ و بلال) خرد شده و تخمیر می‌شود. سیلاژ ذرت بهترین علوفه برای گاو شیری است؛ چون هم فیبر دارد که معده را به کار می‌اندازد و هم دانه دارد که انرژی می‌دهد.

تفاوت ذرت دانه ای و ذرت علوفه ای

از لحاظ خواص ذرت برای دام، ذرت دانه‌ای خشک است و به عنوان “کنسانتره” حساب می‌شود. اما ذرت علوفه‌ای (سیلاژ) مرطوب است و به عنوان بخش “علوفه” جیره در نظر گرفته می‌شود.

فواید ذرت برای انواع مختلف دام

خواص ذرت برای دام های متفاوت نیز فرق دارد؛ یعنی ذرت در بدن گاو شیری، بره و گوساله و طیور به  طور متفاوتی از خود واکنش نشان می‌دهد که در این بخش به بررسی این موضوع پرداخته‌ایم:

خاصیت ذرت برای گاو شیری و تولید شیر

گاو شیری انرژی زیادی می‌سوزاند؛ در مقابل آن ذرت چگالی انرژی جیره را بالا می‌برد بدون اینکه حجم معده را اشغال کند. این یعنی گاو می‌تواند شیر بیشتری با توجه به خواص ذرت برای دام، تولید کند بدون اینکه لاغر شود.

فایده ذرت در گوساله و بره پرواری

در پرواربندی، زمان بسیار مهم است و ذرت به خاطر هضم راحت و انرژی بالا، ضریب تبدیل را بهبود می‌دهد. یعنی دام با خوردن غذای کمتر، وزن بیشتری می‌گیرد. خواص ذرت برای دام همچنین باعث می‌شود که کیفیت و طعم گوشت را عالی می‌کند.

اهمیت ذرت در تغذیه طیور (مرغ گوشتی و تخمگذار)

علاوه بر خواص ذرت برای دام، در طیور نیز ذرت حرف اول و آخر را می‌زند و گاهی تا ۶۰ درصد جیره را تشکیل می‌دهد. طیور چون دستگاه گوارش ساده‌ای دارند، به فیبر نیاز ندارند و عاشق انرژی خالص ذرت هستند. رنگدانه‌های ذرت هم باعث بازارپسندی گوشت مرغ و تخم‌مرغ می‌شود.

جمع‌بندی؛ خواص ذرت برای دام

خواص ذرت برای دام شامل تامین انرژی بالا، خوش‌خوراکی و افزایش سرعت رشد است که هیچ غله دیگری نمی‌تواند به تنهایی جایگزین آن شود. با این حال، اگر جیره را بالانس نکنید و پروتئین و فیبر کافی ندهید، ممکن است نتوانید از تمام خواص این غله پرفایده استفاده کنید.

برای خرید ذرت باکیفیت و مشاوره در مورد نحوه مصرف آن، می‌توانید با شماره بازرگانی محمدیان 01155554444 تماس بگیرید؛ تا خیالتان از بابت عدم وجود سموم قارچی و رطوبت استاندارد راحت باشد.